سورسینگ و تأمین کالا

استعلام قیمت از تأمین‌کننده خارجی؛ راهنمای نوشتن RFQ با نمونه

10 دقیقه مطالعه

استعلام قیمت از تأمین‌کننده خارجی زمانی به تصمیم خرید کمک می‌کند که فروشندگان برای یک نیاز روشن، با تعداد، مشخصات و شرایط تحویل قابل مقایسه قیمت بدهند. برای این کار از RFQ — Request for Quotation یا درخواست پیشنهاد قیمت استفاده می‌شود؛ درخواستی که اطلاعات فنی و تجاری لازم را یکجا به فروشنده می‌دهد.

اگر از چند فروشنده قیمت گرفته‌اید و یکی فقط یک عدد، دیگری قیمت همراه حمل و سومی محصول جایگزین فرستاده است، به یک قالب یکسان نیاز دارید. در این راهنما، روش آماده‌سازی RFQ، نمونه متن فارسی و انگلیسی و شیوه مقایسه پاسخ‌ها را مرور می‌کنیم.

RFQ چیست و چه زمانی در خرید خارجی کاربرد دارد؟

RFQ درخواستی از طرف خریدار برای دریافت پیشنهاد قیمت و شرایط تأمین است. در راهنمای SAP نیز این فرآیند شامل ارسال درخواست به تأمین‌کنندگان، دریافت پیشنهادها و ارزیابی آن‌ها بر اساس معیارهای مشخص است. [۱]

این ابزار برای زمانی مناسب است که کالای موردنظر و نیاز اصلی تا حد قابل قبولی روشن شده‌اند. مثلاً برای خرید یک قطعه مطابق نقشه، تجهیزات با مدل مشخص یا مواد اولیه با مشخصات معین می‌توانید درخواست مشترکی آماده کنید.

اگر هنوز کاربرد، مشخصات یا گزینه مناسب محصول روشن نیست، ابتدا اطلاعات فنی و توانمندی فروشندگان را جمع‌آوری کنید. برآوردی که بر مشخصات مبهم تکیه دارد، برای بودجه اولیه قابل بررسی است؛ هنگام خرید باید به پیشنهاد دقیق‌تری تبدیل شود.

در پروژه‌هایی که هنوز منبع تأمین پیدا نشده است، خدمات سورسینگ خارجی می‌تواند پیش از ارسال RFQ قرار بگیرد.

تفاوت RFQ، پیشنهاد فروش و پیش‌فاکتور چیست؟

جایگاه سه سند در مسیر بررسی خرید
سند طرف تهیه‌کننده کاربرد
RFQ خریدار بیان نیاز و درخواست قیمت و شرایط تأمین
Quotation فروشنده پاسخ به درخواست با محصول، قیمت و شرایط پیشنهادی
Pro Forma Invoice فروشنده ارائه پیشنهاد در قالب پیش‌فاکتور و ثبت جزئیات سفارش پیشنهادی

اداره تجارت بین‌الملل آمریکا، پروفرما را پیشنهاد قیمت در قالب فاکتور معرفی می‌کند. این سند می‌تواند بسیاری از اطلاعات پیشنهاد فروش، از مشخصات طرف‌ها و کالا تا شرایط پرداخت، تحویل و اعتبار پیشنهاد را در بر بگیرد. [۲]

در RFQ می‌توانید تصریح کنید هدف، دریافت پیشنهاد برای بررسی است و سفارش از مسیر توافق‌شده تأیید خواهد شد. آثار حقوقی مکاتبات و تعهدات احتمالی باید متناسب با متن و شرایط معامله بررسی شوند؛ صرف نام سند، همه مسائل قراردادی را روشن نمی‌کند.

چه اطلاعاتی در استعلام قیمت از تأمین‌کننده خارجی بنویسیم؟

جدول زیر قالب پیشنهادی آماده‌سازی درخواست است. آن را با نوع کالا و حساسیت پروژه تنظیم کنید و از فروشنده بخواهید موارد نامشخص یا متفاوت را صریح اعلام کند.

چک‌لیست اطلاعات فنی و تجاری RFQ
اطلاعات چه چیزی مشخص شود؟
شناسه درخواست شماره RFQ، تاریخ و شماره بازنگری
شرح کالا نام، کاربرد، مدل یا مشخصات قابل اندازه‌گیری
مدارک فنی نقشه، دیتاشیت یا مشخصات با نسخه و تاریخ
مقدار سفارش تعداد و واحد؛ مانند عدد، کیلوگرم یا متر
اقلام همراه بسته‌بندی، متعلقات، مصرفی‌ها یا خدمات موردنیاز
قیمت ارز، قیمت واحد، مبلغ کل و هزینه‌های جداگانه
زمان‌بندی زمان آماده‌سازی، مبنای شروع آن و تاریخ موردنیاز
تحویل مقصد واقعی، قاعده و نقطه دقیق تحویل پیشنهادی
پرداخت شرایط پیشنهادی فروشنده و نقاط عطف پرداخت
مدارک و بررسی اسناد محصول و امکان نمونه، بازرسی یا ارزیابی متناسب
اعتبار پیشنهاد مدت اعتبار قیمت و مهلت دریافت پاسخ
مغایرت‌ها فهرست تفاوت‌ها، موارد خارج از قیمت و محدودیت عرضه

مقدار، حداقل سفارش و خرید دوره‌ای را جدا کنید

مقدار سفارش اول را با پیش‌بینی خرید آینده یکی نکنید. اگر برای ۵۰۰ عدد قیمت می‌خواهید و ممکن است بعداً تکرار سفارش داشته باشید، مقدار اولیه را قطعیِ درخواست و مقدار آینده را برآورد اعلام کنید. حداقل سفارش یا MOQ را نیز برای همان محصول و بسته‌بندی بخواهید.

زمان آماده‌سازی با زمان رسیدن کالا متفاوت است

از فروشنده بپرسید زمان اعلام‌شده از چه رویدادی شروع می‌شود: تأیید نقشه، دریافت وجه مورد توافق یا تأیید نمونه؟ سپس زمان آماده‌سازی را از زمان حمل و مراحل ورود جدا بررسی کنید تا وعده تحویل بر مبنای روشن شکل بگیرد.

شرایط تحویل را با محل دقیق بنویسید

ICC قواعد اینکوترمز را برای روشن کردن وظایف، هزینه‌ها و ریسک‌های تحویل معرفی می‌کند. در درخواست، قاعده پیشنهادی، نقطه مشخص تحویل و نسخه قواعد را کنار هم بنویسید؛ برای نمونه، FCA [exact collection address], Incoterms® 2020. قاعده مناسب باید با معامله و روش حمل سازگار باشد. [۳]

شرایط پرداخت، کیفیت، انتقال مالکیت و رسیدگی به اختلاف را جداگانه روشن کنید. قواعد اینکوترمز جای قرارداد فروش درباره این موارد را نمی‌گیرند. [۴]

از آماده‌سازی RFQ تا دریافت پاسخ، چه مراحلی را طی کنیم؟

  1. درخواست را یکپارچه کنید. مشخصات، مقدار، پیوست‌ها و معیار پذیرش را با مسئول فنی و خرید هماهنگ کنید.
  2. فروشندگان مرتبط را انتخاب کنید. نقش فروشنده، محصول قابل عرضه و هویت تجاری او را بررسی کنید.
  3. یک نسخه مشترک بفرستید. شماره بازنگری و مهلت پاسخ برای همه گزینه‌های مورد مقایسه روشن باشد.
  4. پرسش‌ها را مدیریت کنید. تغییر مهم مشخصات را به همه فروشندگان تحت مقایسه اعلام و نسخه جدید را ثبت کنید.
  5. پاسخ ناقص را تکمیل کنید. بندهای بی‌پاسخ، اقلام خارج از قیمت و تفاوت‌ها را در یک فهرست پیگیری کنید.
  6. جمع‌بندی مستند بسازید. تطابق فنی، هزینه، زمان و شرایط را کنار هم برای تصمیم نهایی ارائه دهید.

در این مرحله، داشتن وب‌سایت و یک پیشنهاد ارزان برای تأیید طرف معامله کافی نیست. راهنمای اعتبارسنجی تأمین‌کننده خارجی می‌تواند مکمل بررسی پیشنهاد باشد.

نمونه متن فارسی RFQ برای خرید خارجی

این نمونه را با اطلاعات واقعی پروژه تکمیل کنید. هرجا هنوز تصمیم نهایی نگرفته‌اید، وضعیت را مشخص بنویسید تا فروشنده فرض خود را جای نیاز شما قرار ندهد.

موضوع: درخواست پیشنهاد قیمت — [نام کالا] — [شماره RFQ و بازنگری]

با سلام،
لطفاً برای [نام کالا] به تعداد [مقدار و واحد]، مطابق [نام و نسخه نقشه یا مشخصات پیوست]، پیشنهاد فنی و تجاری خود را ارسال کنید. مقصد واقعی پروژه [شهر، کشور] و تاریخ موردنیاز [تاریخ] است.

پیشنهاد شامل مدل و سازنده، تطابق با مشخصات، ارز، قیمت واحد و کل، حداقل سفارش، بسته‌بندی، وزن و ابعاد بسته‌ها، زمان آماده‌سازی و مبنای شروع آن، شرایط پرداخت، مدت اعتبار قیمت و شرایط تحویل با نقطه دقیق باشد.

لطفاً هزینه نمونه، ابزار یا قالب، بازرسی و سایر هزینه‌ها را در صورت ارتباط جداگانه اعلام کنید. اقلام خارج از قیمت، تفاوت با مشخصات و محدودیت احتمالی عرضه، اسناد یا پشتیبانی در مقصد را نیز مشخص کنید.

پاسخ را تا [تاریخ، ساعت و منطقه زمانی] با اشاره به شماره درخواست ارسال کنید. این مکاتبه برای دریافت پیشنهاد و بررسی است؛ تأیید سفارش از مسیر توافق‌شده انجام خواهد شد.

[نام و سمت]
[نام شرکت]
[اطلاعات تماس رسمی]

نمونه متن انگلیسی استعلام قیمت از تأمین‌کننده

برای مکاتبه خارجی می‌توانید از قالب زیر استفاده کنید. پیوست و نسخه مشخصات باید با اطلاعات متن ایمیل یکسان باشند.

Subject: RFQ — [Product] — [Reference / Revision]

Dear Sales Team,

Please submit your technical and commercial quotation for [product], quantity [quantity and unit], in accordance with the attached [specification / drawing reference and revision]. The actual destination is [city, country], and the required delivery date is [date].

Please state the manufacturer and model, compliance with each specification, currency, unit and total prices, MOQ, packing details, gross weight and dimensions, lead time and its starting milestone, payment terms, quotation validity, and the proposed delivery rule with the exact named point and Incoterms® 2020 where applicable.

Please list deviations, exclusions, optional items, and any separate sample, tooling, inspection or other charges. Confirm any restrictions on supplying, documenting or supporting this order at the stated destination.

Please reply by [date, time and time zone] and quote our RFQ reference. This request is for quotation and evaluation; any order will be confirmed through the agreed purchasing process.

Best regards,
[Name / Position]
[Company]
[Official contact details]

پاسخ تأمین‌کنندگان را چگونه مقایسه کنیم؟

ابتدا مشخصات و شرایط ضروری را کنترل کنید. پیشنهادی که درباره مدل، مواد، مقدار یا تحویل ابهام دارد، برای مقایسه نهایی نیازمند تکمیل است. سپس برای گزینه‌های قابل بررسی، قیمت‌ها را به یک ارز، مقدار و نقطه تحویل مشترک تبدیل کنید.

تاریخ پیشنهاد، اعتبار آن، موارد داخل قیمت و هزینه‌های باقی‌مانده را ثبت کنید. برای هزینه‌ای که هنوز استعلام نشده، وضعیت «نامشخص» بگذارید؛ صفر گذاشتن می‌تواند پیشنهاد ناقص را ارزان‌تر نشان دهد.

برای هر پاسخ چه چیزهایی ثبت کنیم؟

قالب پیشنهادی ثبت پاسخ‌ها؛ برای هر فروشنده یک ستون یا پرونده بسازید
محور ثبت داده‌ای که از پاسخ استخراج می‌کنید
تطابق فنی نسخه مشخصات، تفاوت‌ها و نتیجه بررسی مسئول فنی
مقدار و قیمت واحد، تعداد، ارز و قیمت واحد و کل
دامنه تحویل قاعده و نقطه دقیق، اقلام داخل قیمت و هزینه‌های باقی‌مانده
زمان و اعتبار تاریخ پیشنهاد، پایان اعتبار، زمان آماده‌سازی و مبنای شروع
پرداخت و خدمات مراحل پرداخت، نمونه، بازرسی و خدمات موردنیاز
موارد باز اطلاعات نامشخص، مسئول پیگیری و مهلت تکمیل

هزینه‌های ورود، مالیات‌ها، خدمات و حمل داخلی نیز باید متناسب با پروژه واقعی بررسی شوند. در مثال زیر مبنا را فقط تا یک نقطه مشترک مشخص می‌کنیم؛ این مقایسه، محاسبه رسمی هزینه واردات نیست.

مثال آموزشی؛ مقدار ۵۰۰ عدد و تمام مبالغ فرضی به یورو
مورد فروشنده الف فروشنده ب
قیمت واحد ۱۸ ۱۹
مبلغ کالا ۹٬۰۰۰ ۹٬۵۰۰
هزینه تکمیلی تا نقطه مشترک ۱٬۴۵۰ ۶۵۰
جمع قابل مقایسه ۱۰٬۴۵۰ ۱۰٬۱۵۰

با فرض تطابق فنی، مقدار یکسان و دامنه هزینه مشترک، فروشنده ب با وجود قیمت واحد بیشتر، در این بخش از مقایسه ۳۰۰ یورو مجموع کمتری دارد. انتخاب نهایی همچنان به اعتبار فروشنده، زمان، پرداخت، کیفیت و سایر هزینه‌های پروژه وابسته است. این اعداد نرخ بازار یا میانگین هزینه نیستند.

اگر مسیر حمل یا نقطه تحویل روشن نیست، ابتدا با مسئول لجستیک و گمرک مبنای مقایسه را مشخص کنید.

اشتباه‌های رایج در درخواست قیمت خارجی

  • توصیف مبهم کالا: عبارت‌هایی مانند «کیفیت عالی» را با شاخص فنی یا نمونه مرجع قابل بررسی تکمیل کنید.
  • تغییر مقدار بین فروشندگان: برای مقایسه اصلی، یک مقدار مشترک بخواهید؛ تخفیف تیراژهای دیگر را جدا ببینید.
  • نامشخص بودن واحد: روشن کنید قیمت برای هر عدد، بسته، کیلوگرم یا کل سفارش است.
  • مقایسه دو دامنه تحویل: اقلام داخل و خارج قیمت هر پیشنهاد را قبل از جمع‌بندی تعیین کنید.
  • نادیده گرفتن بازنگری: شماره نسخه مشخصات، پاسخ فروشنده و آخرین اصلاحیه را کنار هم نگه دارید.
  • پذیرش پاسخ ناقص: برای بندهای باز، پاسخ مکتوب و تاریخ تکمیل بگیرید.
  • ابهام در مقصد یا کاربرد: اطلاعات واقعی معامله و محدودیت‌های احتمالی عرضه را پیش از سفارش روشن کنید.

چک‌لیست پیش از ارسال RFQ

  • شرح کالا، مقدار، واحد و نسخه پیوست‌ها یکسان و روشن‌اند.
  • اطلاعات موردنیاز قیمت، پرداخت، زمان و تحویل مشخص شده‌اند.
  • مهلت پاسخ، منطقه زمانی و شماره درخواست درج شده‌اند.
  • از فروشنده فهرست تفاوت‌ها، هزینه‌های جداگانه و موارد خارج از قیمت خواسته شده است.
  • روش بررسی فنی و مقایسه تجاری پیش از دریافت پاسخ تعریف شده است.
  • اطلاعات واقعی مقصد و محدودیت‌های قابل بررسی معامله روشن‌اند.

پرسش‌های متداول درباره RFQ و استعلام قیمت خارجی

آیا RFQ همان پیش‌فاکتور است؟

RFQ درخواست خریدار برای دریافت پیشنهاد است. پروفرما را فروشنده در قالب پیش‌فاکتور ارائه می‌کند و می‌تواند جزئیات پیشنهاد را ثبت کند. هنگام بررسی، مشخص کنید هر سند به کدام نسخه درخواست و شرایط اشاره دارد.

برای چند تأمین‌کننده درخواست قیمت بفرستیم؟

عدد ثابتی برای همه پروژه‌ها وجود ندارد. تعداد گزینه‌ها باید با بازار محصول، زمان و توان بررسی تناسب داشته باشد. چند پاسخ مرتبط و کامل برای تصمیم‌گیری کاربردی‌تر از فهرست بزرگی از قیمت‌های ناقص است.

می‌توان استعلام را در پیام‌رسان فرستاد؟

می‌توانید از کانال ارتباطی مورد توافق استفاده کنید. یک نسخه قابل نگهداری از متن، پیوست‌ها، شماره بازنگری و پاسخ را در پرونده خرید ثبت کنید تا اطلاعات در میان پیام‌های پراکنده گم نشوند.

اگر فروشنده محصول جایگزین پیشنهاد داد چه کنیم؟

از او بخواهید پیشنهاد اصلی و جایگزین را جدا اعلام کند و تفاوت‌ها را بندبه‌بند بنویسد. گزینه جایگزین باید پیش از مقایسه قیمت، از نظر فنی و کاربرد توسط مسئول مربوط بررسی شود.

آیا ارزان‌ترین قیمت، بهترین پیشنهاد است؟

قیمت واحد را همراه با تطابق محصول، مقدار، هزینه تا نقطه مشترک، زمان، پرداخت و خدمات ارزیابی کنید. یک هزینه نامشخص یا تفاوت فنی می‌تواند نتیجه مقایسه را تغییر دهد.

چه زمانی پیشنهاد قیمت را دوباره تأیید کنیم؟

هنگام پایان اعتبار قیمت یا تغییر مقدار، مشخصات، تحویل و شرایط معامله، نسخه به‌روز پیشنهاد را بخواهید. پیش از سفارش، کنترل کنید توافق نهایی با آخرین نسخه مدارک هماهنگ باشد.

از درخواست روشن تا پیشنهاد قابل مقایسه

برای بررسی درخواست تأمین، مشخصات کالای خود را آماده کنید

نام و مشخصات کالا، تعداد، مقصد و زمان موردنیاز را گردآوری کنید. در سیمرغ سرخ، دامنه همکاری بر اساس نیاز پروژه بررسی می‌شود؛ از شناسایی منابع تا هماهنگی خرید و مراحل تجاری.

برای شناخت مرحله پس از دریافت پیشنهاد، صفحه خدمات تأمین کالا را ببینید یا درخواست خود را از طریق صفحه تماس مطرح کنید.

درخواست بررسی پروژه تأمین

منابع و مراجع

  1. SAP Learning — فرآیند درخواست و ارزیابی پیشنهاد قیمت
  2. International Trade Administration — پروفرما و اطلاعات پیشنهاد فروش
  3. ICC — قواعد اینکوترمز و دامنه وظایف، هزینه‌ها و ریسک تحویل
  4. ICC Academy — توضیح تفاوت ریسک، مالکیت و شروط قرارداد؛ مقاله آموزشی نویسنده مهمان

چک‌لیست‌ها و متن‌های نمونه، قالب پیشنهادی مدیریت خرید هستند. مثال عددی فرضی است و انتخاب فنی، الزامات معامله و شرایط قرارداد هر پروژه باید بر اساس اطلاعات واقعی آن بررسی شوند.